پل تاریخی هفت چشمه

پل تاریخی هفت چشمه

پل هفت چشمه شهر اردبیل

پل هفت چشمه از آثار تاریخی استان اردبیل است و در میدان پانزده خرداد ، ابتدای خیابان ساحلی شهر اردبیل قرار دارد.قدمت پل هفت‌ چشمه به دوران حکومت صفویان بر می‌گردد.این پل بر روی رود بالخلی چای ساخته شده است. رودخانه بالخلی چای از وسط شهر اردبیل عبور می کند و ۷۵ کیلومتر است که ۵۰ کیلومتر آن در کوهستان و ۲۵ کیلومتر دیگر در جلگه جریان دارد. این رودخانه از چشمه سارها و برف‌های دامنه جنوبی کوه سبلان و دامنه‌های شمال غربی رشته کوه‌های بزقوش سرچشمه می‌گیرد.

پل هفت چشمه اردبیل
پل هفت چشمه در شهر اردبیل
چرا نام این پل هفت چشمه است؟

برخی از مردم این پل و رودخانه را به اسم “هفت‌ چشمه” می‌شناسندچون معتقدند که واقعاً هفت تا چشمه‌ تو در تو که از زمین می‌جوشد، این رودخانه را تشکیل می دهد.البته هیچ زمین‌شناسی این باور عامیانه را تایید نکرده است و  آب این رودخانه از کوه‌ها سرچشمه می‌گیرد، اما این پل هفت چشمه (مدخل) دارد که آب از آن ها جریان می یابد و همین مسئله باعث شده تا آن را هفت چشمه بنامند. این بنا را با نام‌های پل ججین اردبیل، پل یدی گوزلی، کورپی قرمزی و پل داش کسن نیز می شناسند.

پل هفت چشمه اردبیل
پل هفت چشمه اردبیل
معماری پل هفت چشمه

این پل زیبادر عهد صفوی بنا شده و از شاهکار های مهندسی در دوران طلایی معماری در عصر صفوی است. این پل را با هفت دهانه آجری و با قوس پنج و هفت و چند موج‌شکن سنگی ساخته‌ شده که تمام اجزای پل به صورت قرینه طراحی شده است اندازه و طول موج‌شکن‌ها نشان دهنده شدت جریان آب و عمق زیاد رودخانه‌ بالیخلی چای است. با این حال، پل هفت چشمه با تمام فشاری که در طول سالیان دراز  از جریان آب رودخانه بالیخلی چای تحمل کرده است، هنوز استوار و محکم باقی است و هنوز محل عبور مردم شهر اردبیل است.

می توان گفت پل هفت‌ چشمه نمونه کوچک پل خواجو و سی‌وسه پل در اصفهان است که هر سه این پل‌ها از آثار معماری دوران صفویه هستند و هر سه از نظرساختار یک شکل و دارای موج شکن‌های سنگی و طاق‌های هلالی هستند. و همچنین هر سه پل با آجر گچ و آهک بنا شده‌اند و بسیار محکم هستند.

پل هفت چشمه
پل هفت چشمه

این پل ۴۶/۷۰ متر  طول ، ۳/۸۰ متر عرض و  ۳/۷۰ متر ارتفاع دارد. در تاریخ ۲۸ مرداد ۱۳۴۸، با شماره ثبت ۸۷۵ به‌عنوان یک اثر ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل در طول مبارزه‌های داخلی مردم آذربایجان در دوران مشروطه، چند بار آسیب دیده ، اما هرگز خراب نشد ه البته  در سال ۱۳۷۴ هجری شمسی  مرمت و بازسازی شده است. اکنون از پل هفت چشمه در اردبیل برای عبور و مرور وسایل نقلیه سبک و افراد پیاده استفاده می شود.

نظرتان را بنویسید
دیدگاه
نام
ایمیل